Các nước viện trợ cảnh cáo Việt Nam về mỏ bô-xít Cao Nguyên
PV Z30-HANHà Nội – Các nước viện trợ cho Việt Nam đã kêu gọi nhà nước Việt Nam hãy thận trọng với dự án khai thác mỏ bô-xít, vì dự án này sẽ mang đến những hậu qủa nghiêm trọng cho cư dân cũng như môi trường ở vùng Cao Nguyên Trung phần hiện đang còn nét nguyên sơ, một nhà ngoại giao ngoại quốc cho hay hôm qua thứ Tư ngày 10 tháng Sáu ở Hà Nội.
“Theo tin tức chúng tôi có được, hằng ngàn người sẽ bị dời chỗ ở vì dự án khai thác bô-xít này, vì vậy chúng tôi yêu cầu nhà nước Việt Nam cho biết kế hoạch tái định cư cho người dân và bảo đảm kế sinh nhai cho họ,”
đại sứ Đan Mạch (Danish) ở Việt Nam, ông Peter Lysholt Hansen nói.Ông nói thêm rằng các nước viện trợ cũng đang tìm kiếm sự bảo đảm từ phía nhà nước Việt Nam để làm giảm những tác động xấu lên môi trường.
Đại sứ Na Uy (Norway) ở Việt Nam, ông Kjell Storlokken, người vừa viếng thăm khu vực có mỏ bô-xít nhân danh các nước viện trợ cho Việt Nam, mới hôm đầu tuần này đã cảnh báo trong một buổi họp của các nước viện trợ gọi là Nhóm Tư vấn cho Việt Nam, rằng Việt Nam nên cẩn thận trong việc khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của mình.Trình bày về mối quan tâm của cộng đồng các nước viện trợ cho Việt Nam dành cho nhu cầu phát triển của những nhóm sắc dân thiểu số ở vùng Cao Nguyên Trung phần, ông đại sứ Storlokken nói sự khai thác bô-xít đòi hỏi “sự quản lý thận trọng” để bảo đảm người dân đang sinh sống ở vùng Cao Nguyên được hưởng lợi ích “đầy đủ và công bằng.”
“Cũng quan trọng không kém, là cần nỗ lực để hạn chế cái gía phải trả cho môi trường và hạn chế tối đa tác động lên thiên nhiên chung quanh đó để bảo vệ di sản thiên nhiên cho những thế hệ sau này,” ông Storlokken nói thêm.
Đáp ứng lại điều này, Bộ trưởng Bộ Đầu tư và Kế hoạch Việt Nam ông Võ Hồng Phúc đã cố gắng làm các nước viện trợ an tâm.
“Xin vui lòng an tâm rằng Việt Nam đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho dự án này để bảo đảm cho sự hiệu qủa kinh tế cũng như giảm thiểu tối đa tác động xấu lên xã hội và môi trường,” ông Phúc nói.
Viên chức nhà nước Việt Nam vẫn cho rằng khai thác quặng bô-xít, một chất liệu được dùng để chế tạo nhôm, là một phần quan trọng trong định hướng kinh tế của đảng Cộng sản Việt Nam được lên kế hoạch trong chương trình ngũ niên vào năm 2006.
Tuy nhiên, những mối quan tâm không dứt về xã hội và môi trường đã làm cho nhà nước buộc lòng phải bắt đầu với một dự án thử nghiệm, với sự hứa hẹn là sẽ có bản báo cáo về tác động của sự khai thác bô-xít này lên môi trường và kinh tế của hai dự án khai thác bô-xít hiện đang có, trước khi quyết định cho phép những dự án còn lại ở Cao Nguyên được tiến hành.
Dự án khai thác bô-xít thoạt đầu ước tính sẽ có 5 tỉ 4 tấn quặng bô-xít sẽ được khai thác trong sáu dự án nằm trong vùng Cao Nguyên này cho đến năm 2015.
Một trong những người lên tiếng công khai chỉ trích dự án bô-xít này là một vị anh hùng thời chiến tranh 97 tuổi, và cũng là một trong những người thành lập đảng Cộng sản Việt Nam, tướng Võ Nguyên Giáp.
Hôm 20 tháng Năm, ông gởi lá thư ngỏ thứ ba đến giới lãnh đạo Việt Nam và Quốc hội, kêu gọi họ đừng tiến hành dự án khai thác bô-xít. Thay vào đó, ông Giáp muốn thấy các chuyên gia được mời đến để tiến hành nghiên cứu xem sự án khai thác bô-xít này sẽ thúc đẩy nền kinh tế ở vùng cao nguyên này như thế nào.
Nguồn dự trữ bô-xít của Việt Nam là một trong những nguồn lớn nhất của thế giới, được ước tính có khoảng 8 tỉ tấn.
Bô-xít thường được lọc ra từ những mỏ lộ thiên, đòi hỏi lớp đất phía trên phải thay trước khi đất có thể được trồng cây rừng hoặc được canh tác, trồng trọt. Qúa trình tinh lọc này tạo nên rất nhiều lượng bùn đỏ có tính a-xít, nếu không được bảo quản và xử lý đúng đắn sẽ là nguồn ô nhiễm cho nước uống.
Những người chỉ trích dự án này nói yếu tố địa chất sẽ làm khó khăn chuyện bảo quản số bùn đỏ này ở vùng Cao Nguyên Trung phần, và họ sợ rằng sự ô nhiễm sẽ ảnh hưởng kỹ nghệ cà phê và ca cao địa phương cũng như tàn phá rừng mưa nhiệt đới, hủy hoại đời sống của động vật hoang dã và làm tan nát cơ cấu xã hội của người thiểu số bản xứ hiện đang sinh sống trong vùng này.
