VAALA ngưng triển lãm tranh vì thiếu giấy phép
Hoàng Mai Đạt/ Người ViệtWESTMINSTER (NV) - “Vì bị giới hạn trong luật của thành phố, chúng tôi phải đóng cuộc triển lãm này sớm. Đồng thời, chúng tôi cũng thông cảm với cộng đồng. Vì vậy, kể từ hôm nay cuộc triển lãm sẽ đóng cửa.” Đây là lời tuyên bố của Y Sa Lê, giám đốc điều hành của Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt-Mỹ (VAALA), trong buổi họp báo vào sáng Thứ Sáu, 16 Tháng Giêng vừa qua.
Cô Y Sa đã đọc bản dịch của một lá thư mà cô Lan Dương đã phát biểu trước đó bằng tiếng Anh. Lan Dương là đồng giám tuyển (curator) của cuộc triển lãm “FOB II: Nghệ Thuật Lên Tiếng” được tổ chức tại trụ sở của VAALA ở thành phố Santa Ana, California. Chương trình triển lãm bắt đầu từ chiều Thứ Sáu, 9 Tháng Giêng và từng được sắp đặt để kết thúc vào chiều Chủ Nhật, 18 Tháng Giêng.
Thế nhưng vì một số tác phẩm trong cuộc triển lãm đã gây phản đối quá mạnh trong cộng đồng người Việt, cộng với sự “giới hạn trong luật của thành phố,” chương trình “Nghệ Thuật Lên Tiếng” bị tắt tiếng.
Theo các viên chức của thành phố Santa Ana, hội VAALA không có giấy phép để tổ chức triển lãm tại tòa nhà nằm trên đường Broadway. Cùng với quyết định đóng cuộc triển lãm do thành phố đưa ra, ban tổ chức cũng chấm dứt chương trình trưng bày các tác phẩm nghệ thuật vì sự phản đối trong cộng đồng sắp đưa đến một cuộc biểu tình lớn trong ngày Thứ Bảy. Theo lời của cô Trâm Lê, một đồng giám tuyển khác của “Nghệ Thuật Lên Tiếng,” hai yếu tố “song song” này đưa đến quyết định chấm dứt cuộc triển lãm.
Vì không có giấy phép hoạt động, hội VAALA phải tổ chức cuộc họp báo ở ngoài sân thay vì trong phòng triển lãm như đã dự trù trước đó. Sự thay đổi vào phút chót cũng khiến cho buổi nói chuyện với báo chí bắt đầu lúc 10 giờ 30 và bị trễ nửa tiếng đồng hồ.
“Tôi đã biết quyết định (ngưng triển lãm) này từ 5 giờ chiều hôm qua,” ông Trần Trọng An Sơn nói với Nhật Báo Người Việt vào trưa Thứ Sáu. Ông là trung tâm trưởng của Trung Tâm Tây Nam, Tập Thể Chiến Sĩ Việt Nam Cộng Hòa. Đoàn thể của ông và Liên Hội Cựu Chiến Sĩ Việt Nam Cộng Hòa, Nam California đã vận động cho cuộc biểu tình vào sáng Thứ Bảy. Chương trình biểu tình được ủy nhiệm cho nhóm Thanh Niên Cờ Vàng.
Khi đến thành phố Santa Ana để xin giấy phép biểu tình, các đoàn thể mới được biết hội VAALA không có giấy phép hoạt động tại thành phố này.
Nguyên nhân đưa đến sự chỉ trích từ cộng đồng người Việt tị nạn là những tác phẩm bị xem là đề cao cờ đỏ của chế độ Cộng Sản Việt Nam hoặc phỉ báng cờ vàng Việt Nam Cộng Hòa. Một bức hình của Brian Đoàn cho thấy một cô gái mặc áo màu đỏ có ngôi sao vàng tương tự như màu cờ Cộng Sản. Cô ngồi bên cạnh một chiếc bàn có tượng Hồ Chí Minh.
Một tác phẩm khác của Steven Toly đã gây phẫn nộ đối với người tị nạn vì cho thấy một cờ vàng với ba hàng kẽm gai màu đỏ.
“Chúng tôi xin nhắc lại rằng mục đích chính của cuộc triển lãm này là trình bày những sự thông cảm, hiểu biết khác nhau về nghệ thuật và chính trị. Và chúng tôi tin rằng chúng tôi đã đạt được những mục đích như mở ra những cuộc hội thoại và trình bày đến cộng đồng nhiều cách nhìn khác nhau về nghệ thuật,” cô Y Sa nói trước đám đông phóng viên đứng hoặc ngồi chung quanh bàn của ban tổ chức cuộc triển lãm. Vài ký giả của các cơ sở truyền thông Hoa Kỳ cũng có mặt.
“Chúng tôi muốn đem lại một cộng đồng nghệ sĩ và cổ động cho những tiếng nói đa nguyên trong cộng đồng. Những nghệ sĩ đã thực sự vượt ra ngoài biên giới của tuổi tác, giới tính, khuynh hướng tình dục, và những tư tưởng chính trị,” Y Sa nói tiếp trong lúc có tiếng la của những người biểu tình đứng bên ngoài tòa nhà.
Một trong những người lên tiếng phản đối cuộc triển lãm là ông Đoàn Vi Hân, 79 tuổi, cha của Brian Đoàn. Ông Hân nói rằng ông rất đau lòng và tức giận vì tác phẩm của con đã gây vết thương trong cộng đồng. Chính ông cũng từng bị Cộng Sản giam tù hơn 10 năm.
Cô Đoàn Vi Hương, chị của Brian Đoàn, nói rằng Brian không có ý định khiêu khích cộng đồng tị nạn. Chính anh Brian Đoàn đã từng chụp hình để nói lên hoàn cảnh của các thuyền nhân Việt Nam cuối cùng ở Phi Luật Tân.
Trong lúc cuộc họp báo diễn ra, khoảng trên 50 người đã biểu tình và la lớn ở bên ngoài. Họ cầm những biểu ngữ hoặc hình ảnh để lên án chế độ Cộng Sản Việt Nam. Những người biểu tình cho rằng cuộc triển lãm chỉ nhằm tuyên truyền cho chế độ Cộng Sản và không thật sự là nghệ thuật.
Một trong những người phản đối “Nghệ Thuật Lên Tiếng” là cô Tiffany Nguyễn. Cô đã vào bên trong sân để dự họp báo và trưng bày hai bức ảnh cho thấy tượng Hồ Chí Minh nằm trong bồn cầu tiêu và cờ đỏ sao vàng trên quần tắm của một phụ nữ. Những người biểu tình đã lên tiếng hoan hô vang dội khi nghe cô Tiffany Nguyễn nói, “Đây mới là nghệ thuật. Nghệ thuật phải nói lên sự thật.”
Mặc dù chương trình triển lãm đã chấm dứt, nhiều người vẫn muốn hội VAALA phải bày tỏ nhiều hơn nữa thay vì chỉ thông báo quyết định ngưng triển lãm.
Ông Phan Tấn Ngưu, chủ tịch Liên Hội Cựu Chiến Sĩ Việt Nam Cộng Hòa, Nam California, nói với Nhật Báo Người Việt, “VAALA phải cởi mở hơn, phải lên tiếng xin lỗi chính thức bằng cách này hay bằng cách khác.”
Quyền Thị Trưởng Tạ Đức Trí của thành phố Westminster cũng có ý kiến tương tự. “VAALA nên đưa ra lời xin lỗi chính thức,” ông nói với Nhật Báo Người Việt. Ông Tạ Đức Trí là một trong bảy dân cử đã ký tên trên một lá thư kêu gọi VAALA hãy lấy xuống những tác phẩm gây phẫn nộ trong cộng đồng.
“Chúng ta đến đây để tị nạn Cộng Sản và không thể chấp nhận những tác phẩm như vậy. VAALA nên có lời xin lỗi cộng đồng để cho mọi người hiểu được sự sơ sót của VAALA,” ông Trí nói.
Về ý kiến VAALA nên xin lỗi, cô Y Sa cho biết, “Chúng tôi xin được nhắc lại là chúng tôi tôn trọng và vinh danh những kinh nghiệm đau thương của những người lính đã chiến đấu, những người đã vượt thoát khỏi cộng sản, và những người đã trải qua trại tù cải tạo. Chúng tôi thông cảm với nỗi đau của mọi người vì chúng tôi và gia đình chúng tôi cũng có những lịch sử thương đau như vậy.”
Vào chiều Thứ Sáu cùng ngày, nhóm Thanh Niên Cờ Vàng đã có một cuộc họp để bàn thảo về cuộc biểu tình bên ngoài trụ sở VAALA sáng Thứ Bảy.
Cô Ngọc Phương Nam, một người trong ban tổ chức biểu tình và thành viên của Thanh Niên Cờ Vàng, có nói với Nhật Báo Người Việt rằng cuộc biểu tình vẫn tiếp tục mặc dù cuộc triển lãm đã kết thúc. Trong cuộc biểu tình ngày Thứ Bảy, các thanh niên sẽ trưng bày những tác phẩm nghệ thuật có nội dung chống chế độ Cộng Sản.
Góp ý của Ngọc Loan/LA
Đúng là một lũ khùng, lợi dụng nghệ thuật để vinh danh Cộng Sản. Khổ một nỗi là họ chính là con cháu những người tù cải tạo, những quan chức của VNCH ngày xưa bị VC xua đuổi đến nỗi phải liều mình vượt biên để đi tìm tự do.
Nhưng tại sao? Có phải vì nghệ thuật không?
Tôi không tin là thế. Tôi thấy đây là một tầng lớp giới trẻ muôn giật le, muốn nổi tiếng, nông nổi, không được cha mẹ nói rõ cho biết nguồn gốc của mình ngày xưa ra sao. Họ không biết lý do tại sao họ đến đất này. Ông Đoàn Hân đã kể cho con trai Brian Đoàn của ông biết những đau khổ tủi nhục ông chịu trong suốt 10 năm đi tù Cộng sản chưa? Ông đi tù vì ai? Có phải vì lá cờ máu và vì tên hồ già gian manh không? Chắc chắn con cái ông chưa hiểu được điều đó vì chúng còn quá nhỏ khi sang Hoa Kỳ. Nếu Brian Đoàn vẽ cái cờ đỏ sao vàng trên cái quần đàn bà, và tượng tên Hồ Chí Minh bị vất nằm chỏng gọng ở sọt rác ở góc bếp chắc là đã nói lên được sự mỉa mai của mình . Đàng này hình cô gái mặc áo đỏ với sao vàng vẫn tươi cuời cò vẻ hãnh diện là đàng khác và tượng đầu HỒ Chí Minh để trên cái bàn kính bóng lộn. Hay Là Brian Đoàn sợ vẽ như vậy về VN không được.
Xin nhớ là báo Lao Động của CS tại VN đăng ngay bài suy tôn VAALA và hoan hô Brian Đoàn hết mình, chắc là Brian Đoàn kỳ này về VN sẽ được ân thưởng huy chương đem về khoe ông bố là SQ VNCVH bị CS bắt tù 10 năm. Vui là vui quá vui.
