Thảm trạng công việc tại Hoa Kỳ đầu năm 2009

Chris Rugaber/Ray Henry (VNFA chuyển ngữ)

5 tiểu bang có tình trạng thất nghiệp nhiều nhất là MICHIGAN, RHODE ISLAND, CALIFORNIA, SOUTH CAROLINA và OREGON. . Họ có những trạng thái và nguồn gốc giống như nhau:

1.- Tình trạng địa ốc và xây cất nhà cửa suy sụp tại California kéo theo cảnh kỹ nghệ lâm sản và đồ gỗ tại Oregon làm ra cảnh thất nhgiệp của công nhân xây cất. (Một số lớn công nhân xây cất là người di dân lậu từ Mễ Tây Cơ đang từ giã thiên đàng Mỹ quốc để về lại cố quốc sinh sống).

2.- Tất cả những hãng xưởng công nghiệp chế tạo tại Rhode Island và South Carolina đã bị chuyển ra ngoại quốc làm tình trạng thất nghiệp càng trầm trọng hơn.

3.- Kỹ nghệ xe hơi trì trệ tại Michigan là nguồn gốc chính gây ra thảm cảnh chung và làm hãng sản xuất xe BMW của Đức tại tiểu bang South Carolina phả sa thải 500 công nhân và tại California có nhiều hãng bán xe hơi đóng cửa. Sự thật là suy thoái kinh tế đã lan tràn khắp mọi nơi.

Năm 2001 kinh tế suy thoái vì các hãng điện tử DOT COM (...com) sập tiệm hồi đó làm cho cho các Tiểu Bang phía miền Tây nước Mỹ là California, Oregon, Washington và Alaska thất nghiệp nặng nề.

Tuy nhiên hiện nay có một vùng đặc biệt của nước Mỹ gồm Wyoming, North Dakota, South Dakota, Nebrask và Utah có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất nước Mỹ là 3.2% đến 3.7% trong khi đó tỷ lệ thất nghiệp trung bình toàn quốc là 7.2%

Đối với đa số các tiểu bang tình trạng giá trị nhà cửa kỳ này bị giảm giá đến 20% trong năm qua vì tình trạng các căn nhà bị nhà băng thâu lại (foreclosed) làm các ngành kỹ nghệ liên hệ như: ngành địa cố, nhà băng, xây cất, kỹ nghệ lâm sản, sản xuất đồ gỗ, giường, ghế, bàn đồ đạc trong nhà bị đình trệ và xuống dốc thảm hại.

Ngành địa ốc vỡ bong bóng là thảm cảnh cho tiểu bang California nâng tỷ lệ thất nghiệp lên 8.4% cao thứ 3 nước Mỹ. Các nhà băng và cơ sở cho vay tiền mua nhà như: Countrywide Financial, New Century Financial, IndyMac Bancorp và Fremont General Corp mà bản doanh đều đặt tại California đều bị các nhà băng lớn mua lại hay bị phá sản.

Kỹ nghệ lâm sản tại Oregon bị liên hệ nặng vì tình trạng xây cất nhà cửa xuống dốc trên toàn quốc. Orgeon đã phải cho nghỉ việc cả 1,000 nhân công đốn gỗ, 7,000 nhân công trong việc sản xuất đồ gỗ.

Tiểu bang tí nị Rhode Island có tình trạng thất nghiệp cao thứ nhì nước Mỹ là 9.3% cũng bị ảnh huởng não nề là mất 3,000 công việc xây cất.

Vì sự kết hợp nhiều yếu tố như giá xăng dầu cao, giá đồng dollar tụt giảm bị ngoại quốc cạnh tranh gắt gao, kỹ nghệ làm xe hơi tại Michigan cũng lãnh hậu quả trầm trọng nên Michigan đã có tỷ lệ thất nghiệp 9.6% cao nhất nước Mỹ. Trong tiểu bang và trên toàn nước Mỹ nhiều cơ sở chế tạo xe hơi đã bị đóng cửa, sa thải nhân viên và cắt giảm lương bổng và giờ giấc làm việc hàng tuần.

South Carolina mất bao nhiêu cơ sở sản xuất tơ vải và may áo quần chuyển ra ngoại quốc nên đã có tỷ lệ thất nghiệp cao là 8.4% và không thay thế nổi với những kỹ nghệ kỹ thuật cao mà North Carolina đã thành công.

Tiểu Bang Rhode Island có công ty Textron tại Providence chế tạo máy bay CESSNA và Máy bay trực thăng Bell cũng đã phải sa thải 2200 công nhân năm ngoái.

Tạm kết luận: Tình trạng suy thoái kinh tế toàn thế giới sinh ra là vì giá xăng dầu lên quá cao làm ảnh hưởng đến tất cả mọi thứ giá cả khác từ thực phẩm tại các siêu thị, quần áo đồ dùng tại các tiện bách hoá, đến giao thông. Bây giờ giá xăng được bớt giảm đôi chut1 nhưng đâu có kéo những giá cả thị trườn xuống theo. Tại Hoa Kỳ kinh tế ngoài vì giá xăng dầu tăng quá mạnh còn ảnh huởngn lớn vì hệ thống muợn tiền mua nhà bị các nhà băng toa nhập cùng với các công ty làm hồ sơ vay mượn thiết kế mưu mô kiếm tiền bỏ túi, đến khi sự việc đổ bể thì cùng chết chùm với nhau kéo theo nhiều ngành kỹ nghệ khác xuống dốc.