Bi hài chuyện cấp phát gạo cứu đói ở vùng quê nghèo
Duy Tuấn - Hà Vy
Xin hỏi các nhà từ thiện Mỹ Quốc: Ms. Bảo, T6 An, Lm. Hoàng, NS. Giang... xem dân chúng có phải đóng thuế không hay là các vị đã đóng thuế cho Cnôg An VC rồi?
Trong thời gian qua, nhiều đơn thư của người dân xã Thạch Bàn (Thạch Hà, Hà Tĩnh) gửi đến VietNamNet tố cáo chính quyền xã ép họ phải nạp rất nhiều khoản tiền hết sức vô lý nếu muốn nhận được gạo cứu đói của Chính phủ.
Sau vụ sập mỏ đá kinh hoàng năm 2007, các mỏ ở đây đều bị cấm khai thác, người dân xã Thạch Bàn rơi vào cảnh thất nghiệp. Nhất là gần đây sau cơn bão số 7 và đợt mưa lũ kéo dài, người dân lại càng khốn khó hơn.
Chính vì lẽ đó mà trong đợt cấp gạo cứu đói cho dân nghèo của Chính phủ trong những ngày giáp Tết, xã Thạch Bàn thuộc vào diện được ưu tiên nhất khi nhận được 90 tấn gạo. Tuy nhiên, việc cấp phát gạo không công bằng, thu các khoản ép buộc đã khiến nhiều hộ dân bức xúc.
Muốn nhận gạo cứu đói phải nộp đủ phí và thuế (?!)
Khi biết được tin có gạo cứu trợ, người dân nơi miền quê nghèo này rất vui mừng cùng kéo nhau đi nhận. Nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang khi họ nhận được thông báo từ các trưởng thôn (tất cả có 8 thôn): “Nếu muốn nhận gạo thì phải nạp tiền 20.000đồng/tạ cho xã để hỗ trợ tiền vận chuyển”.
Thế là tất cả mọi người dân phải chuẩn bị 1 số tiền để khi đi nhận gạo nộp cho xã. Có nhiều gia đình không có sẵn tiền thì phải đi mượn để lấy gạo về cho con ăn.
Ông Trần Văn Thể (xóm 7) cho biết: "Gia đình tôi được cấp 170 kg gạo nên phải nạp 34 ngàn đồng. Mặc dù, không đồng tình với khoản thu này nhưng gia đình tôi vẫn phải nạp nếu không thì đừng mơ mà nhận được gạo”.
Thế nhưng, khi đã hoàn thành xong số tiền “hỗ trợ vận chuyển” này, người dân lại tiếp tục nhận được thông báo phải hoàn thành xong mọi khoản thuế đang còn nợ xã thì mới được nhận gạo.
Thế là người dân lại phải thêm một phen chạy đôn chạy đáo đi vay tiền về nạp thuế. Có lẽ khốn khổ nhất trong số những đối tượng này là gia đình của hai chị em Phạm Thị Nhân (học sinh lớp 9) và Phạm Xuân Tài (học sinh lớp 6) ở xóm 7.
Ông Nguyễn Xuân Minh (ông nội của hai em) kể: "Do hoàn cảnh khó khăn, mỏ đã bị cấm khai thác bố mẹ chúng phải vào miền Nam làm thuê, tiền gửi về ít nên còn nợ thuế đất 308 ngàn, định cuối năm về sẽ nộp. Khi chúng tôi đến nhận gạo thì thôn bảo là phải nộp tiền mới được nhận gạo. Tôi đành đi vay tiền về nộp thay để lấy gạo về cho 2 cháu. Nhận được 94 kg, phải bán đi hơn 1 nửa mới trả đủ nợ”.
Cũng vì nghèo đói lâu ngày nên người dân nơi đây đã phải chạy vạy đủ các khoản tiền để nộp, chỉ mong làm sao có thể lấy được gạo về, không hề biết đến các chính sách của Nhà nước trong việc cấp phát gạo. Theo tìm hiểu của chúng tôi, thì tất cả 8 xóm ở xã Thạch Bàn đều có cách phát gạo như vậy.
Người dân thì như vậy, còn ông Trần Hữu Sơn, trưởng thôn 8 lại hồ hởi nói: “Cũng may, nhờ đợt gạo cứu đói này mà... thôn thu được 5,6 triệu tiền thuế”.
Đói no gì cũng phát... cào bằng!
Trong việc phát gạo cứu đói lần này, UBND huyện Thạch Hà đã ra 1 văn bản hướng dẫn cụ thể việc phát gạo, cán bộ UBND xã phải tự thuê xe đi nhận gạo và tiến hành cứu trợ kịp thời, đúng đối tượng. Đặc biệt ưu tiên những gia đình đặc biệt khó khăn, tuyệt đối không chia bình quân.
Thế nhưng, UBND xã Thạch Bàn lại làm theo sự chỉ đạo của huyện bằng việc phát gạo theo kiểu… cào bằng! Tất cả các hộ gia đình, không kể hoàn cảnh như thế nào đều chia theo bình quân đầu người, mỗi khẩu là 23,5 cân.
Vợ con anh Phạm Kim Minh (xóm 7, nạn nhân bị chết do sập mỏ đá trong tháng 11) thuộc diện gia đình nghèo khó của xã nhưng cũng chỉ được chia 23,5 cân/1 khẩu trong đợt phát gạo vừa rồi. Trong khi đó, gia đình ông thôn trưởng thôn 7 (thuộc diện không khó khăn) cũng được nhận với mức như vậy.
Trong 8 thôn của xã thì có 4 thôn do ảnh hưởng trực tiếp của việc mất việc làm do cấm khai thác đá tại Rú Mốc được nhận mức hỗ trợ đặc biệt, 76 tấn. Tuy nhiên, không hiểu sao khi gạo về đến xã thì lại chia đều toàn xã, không thực hiện đúng như văn bản hướng dẫn. Các hộ gia đình cũng chỉ nhận được 23,5 cân/1 khẩu sau khi đóng nộp các loại phí và thuế.
Cái lý “vì dân” của các “ông quan” ở xã!
Sau khi nghe chúng tôi phản ánh sự việc, ông Nguyễn Văn Lượng - Chủ tịch UBND xã Thạch Bàn chống chế rằng: "Do xã nghèo, không đủ kinh phí nên mới phải thu phí của dân để vận chuyển. Lúc đầu ra mức thu 20 nghìn đồng/tạ, nhưng sau đó đã giảm xuống một nửa”.
“Hiện gạo đã phát hết không còn 1 cân, việc bắt hoàn thành thuế mới được nhận gạo thì xã không có chủ trương, các thôn làm như vậy là sai, tôi không được biết” - ông chủ tịch xã khẳng định.
Khác với những gì ông Lượng nói, các thôn đều thu 20 nghìn trên 1 tạ. Đặc biệt, tại thôn Tiền Phong (thôn 8), hiện đang còn hơn 5 tạ gạo chưa được phát. Trong quá trình đó thì Bí thư và thôn trưởng đã “tranh thủ” bán mất 3 tạ, được 1,5 triệu đồng và được Bí thư xóm giữ. Còn gần 2 tạ thì đang nằm “chờ mốc” trong nhà văn hóa thôn 8.
Giải thích cho việc chia gạo theo kiểu cào bằng, các vị “quan” từ thôn đến xã đều cho rằng: "Chia như thế để khỏi gây thắc mắc trong dân. Tất cả cũng vì dân”.
Tất cả số tiền thu của dân trong 90 tấn gạo là hơn 18 triệu đồng, nhưng họ chỉ nộp về xã 9,1 triệu. Toàn bộ chi phí cho việc vận chuyển gạo này chỉ hết hơn 5 triệu, còn lại hơn 3 triệu đồng hiện đang nằm ở xã. Ngoài ra còn khoảng 9 triệu đang nằm ở các thôn.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Phi Quang - Phó Chủ tịch UBND huyện Thạch Hà cho biết: "Xã làm như thế là sai hoàn toàn, huyện không có chủ trương đó. Trong ngày 26/12, huyện sẽ cử 1 đoàn xuống kiểm tra sự việc và sẽ có biện pháp xử lý đối với những sai phạm”.
Được biết, trong tháng 8 vừa qua, 5 cán bộ UBND xã Thạch Bàn cũng đã bị kỷ luật do khai khống năm mất của người nhà ông Bí thư (mất năm 1989 nhưng khai 2005) để nhận hỗ trợ 7 triệu đồng tiền mai táng phí. Bản thân ông Bí thư và Chủ tịch xã đã bị xử lý… cảnh cáo.
• Duy Tuấn - Hà Vy
